Uraz Lisfranca czy skręcenie śródstopia? Objawy, leczenie, pomoc

Ten artykuł dostarczy Ci natychmiastowych, rzetelnych informacji na temat skręcenia śródstopia. Dowiesz się, jak rozpoznać objawy, jak udzielić pierwszej pomocy, kiedy konieczna jest wizyta u lekarza oraz jakie metody leczenia i rehabilitacji pozwolą Ci wrócić do pełnej sprawności.

Czym dokładnie jest skręcenie śródstopia i dlaczego nie wolno go ignorować?

Skręcenie śródstopia to uraz, który dotyczy więzadeł i torebki stawowej w obrębie stawów stępowo-śródstopnych lub międzyp śródstopnych. Najczęściej dochodzi do uszkodzenia w tak zwanym stawie Lisfranca, który jest kluczowy dla stabilności i prawidłowego funkcjonowania stopy. Z mojego doświadczenia wiem, że wielu pacjentów bagatelizuje ten uraz, myląc go ze zwykłym stłuczeniem. Niestety, ignorowanie skręcenia śródstopia może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak niestabilność stopy, przewlekły ból, a nawet trwałe deformacje, które znacząco utrudniają codzienne funkcjonowanie. Dlatego jako ekspert muszę podkreślić: nigdy nie wolno lekceważyć bólu w śródstopiu po urazie.

Najczęstsze przyczyny urazu sytuacje, w których Twoja stopa jest najbardziej narażona

Często spotykam się z pacjentami, którzy doznają skręcenia śródstopia w pozornie niewinnych sytuacjach. Typowe mechanizmy urazu obejmują nagłe, gwałtowne skręcenie stopy, na przykład podczas poślizgnięcia się lub potknięcia. Jest to również częsta kontuzja u osób aktywnych fizycznie biegaczy, skoczków czy piłkarzy, gdzie dynamiczne ruchy i obciążenia stopy są na porządku dziennym. Chodzenie po nierównym terenie, zwłaszcza w niestabilnym obuwiu, również znacząco zwiększa ryzyko. Czasami do urazu dochodzi w wyniku bezpośredniego uderzenia w stopę, na przykład upadku ciężkiego przedmiotu lub kopnięcia.

Kluczowe objawy, które odróżniają skręcenie od zwykłego stłuczenia

Rozpoznanie skręcenia śródstopia może być trudne, ponieważ objawy bywają podobne do innych urazów. Zwróć uwagę na następujące sygnały, które odróżniają skręcenie od typowego stłuczenia:

• Ostry ból w środkowej części stopy: Ból jest zazwyczaj intensywny i lokalizuje się na grzbiecie stopy, często nasila się przy próbie obciążenia kończyny, stania na palcach lub chodzenia. W przeciwieństwie do stłuczenia, gdzie ból jest bardziej rozlany i często ustępuje po krótkim odpoczynku, tutaj może być bardziej uporczywy.
• Szybko narastający obrzęk: Opuchlizna pojawia się zazwyczaj bardzo szybko po urazie, głównie na grzbiecie stopy. Jest to wynik uszkodzenia naczyń krwionośnych i gromadzenia się płynu w tkankach.
• Zasinienie (krwiak): Krwiak może pojawić się na grzbiecie stopy, ale w poważniejszych przypadkach (np. uraz Lisfranca) może być widoczny również na podeszwie. To jest bardzo ważny sygnał alarmowy.
• Trudności lub niemożność chodzenia: W wielu przypadkach ból jest tak silny, że uniemożliwia normalne chodzenie lub nawet stanie na chorej stopie. Jest to znacznie bardziej nasilone niż przy zwykłym stłuczeniu.
• Słyszalny "trzask" w momencie urazu: Niektórzy pacjenci opisują, że w chwili kontuzji usłyszeli lub poczuli charakterystyczny "trzask" lub "kliknięcie". Jest to sygnał, który może wskazywać na poważniejsze uszkodzenie więzadeł.

Pierwsza pomoc w domu: co zrobić natychmiast po urazie?

Gdy tylko dojdzie do urazu, szybka i prawidłowa reakcja jest kluczowa. Metoda PRICE (Protection, Rest, Ice, Compression, Elevation) lub RICE (Rest, Ice, Compression, Elevation) to podstawowe kroki, które pomogą złagodzić ból i ograniczyć obrzęk, zanim uzyskasz profesjonalną pomoc.

Krok 1: Ochrona i Odpoczynek dlaczego odciążenie stopy jest absolutną podstawą?

Pierwszym i najważniejszym krokiem jest ochrona (Protection) stopy przed dalszym urazem. Oznacza to zabezpieczenie jej przed przypadkowym obciążeniem lub kolejnym skręceniem. Następnie należy zapewnić jej odpoczynek (Rest), czyli całkowicie zaprzestać aktywności i odciążyć kończynę. Nie próbuj chodzić ani stawać na chorej stopie. Odciążenie jest absolutną podstawą, ponieważ pozwala uszkodzonym tkankom rozpocząć proces gojenia i zapobiega pogłębianiu się urazu.

Krok 2: Lód jak prawidłowo i bezpiecznie stosować zimne okłady, by zmniejszyć ból i obrzęk

Zastosowanie lodu (Ice) jest niezwykle skuteczne w redukcji bólu i obrzęku. Przykładaj zimne okłady (np. lód owinięty w cienką tkaninę, aby uniknąć odmrożeń) na uszkodzone miejsce przez 15-20 minut, co 2-3 godziny. Pamiętaj, aby nie kłaść lodu bezpośrednio na skórę.

Krok 3: Ucisk technika zakładania bandaża elastycznego, która przyniesie ulgę

Ucisk (Compression) za pomocą bandaża elastycznego pomoże ograniczyć narastanie obrzęku. Owiń stopę i kostkę bandażem, zaczynając od palców i kierując się w górę. Bandaż powinien być na tyle ciasny, aby zapewnić stabilizację, ale nie może powodować drętwienia, mrowienia ani zmiany koloru skóry. Jeśli poczujesz dyskomfort, poluzuj go.

Krok 4: Uniesienie prosta metoda na zredukowanie opuchlizny

Uniesienie (Elevation) chorej stopy powyżej poziomu serca jest prostą, ale bardzo efektywną metodą na zredukowanie opuchlizny. Kiedy leżysz, podłóż pod stopę poduszki, tak aby była ona wyżej niż Twoje biodra. Grawitacja pomoże odprowadzić nadmiar płynów z uszkodzonego obszaru.

Kiedy domowe sposoby to za mało? Pilne sygnały alarmowe

Chociaż pierwsza pomoc jest ważna, pamiętaj, że w wielu przypadkach domowe metody to za mało. Jako specjalista, zawsze podkreślam, że istnieją sygnały alarmowe, których absolutnie nie wolno ignorować. W takich sytuacjach natychmiastowa konsultacja z lekarzem jest niezbędna, aby uniknąć poważnych powikłań.

Czerwone flagi, których nie możesz zignorować te objawy wymagają pilnej konsultacji

Jeśli po urazie zauważysz którykolwiek z poniższych objawów, nie zwlekaj z wizytą u specjalisty:

• Silny, narastający ból, który nie ustępuje pomimo zastosowania pierwszej pomocy.
• Niemożność obciążenia stopy lub postawienia na niej ciężaru ciała.
• Duży obrzęk i znaczne zasinienie, zwłaszcza jeśli pojawia się na podeszwie stopy.
• Widoczna deformacja stopy, która może wskazywać na zwichnięcie lub złamanie.
• Słyszalny "trzask" w momencie urazu, co sugeruje poważne uszkodzenie.

Słyszalny trzask, niemożność stanięcia na nodze i krwiak na podeszwie co to oznacza?

Te konkretne objawy są szczególnie niepokojące. Słyszalny trzask w momencie urazu, połączony z niemożnością obciążenia stopy, bardzo często wskazuje na poważniejsze uszkodzenie więzadeł lub nawet złamanie. Krwiak na podeszwie stopy to natomiast sygnał, który zawsze powinien wzbudzić czujność. Jest to charakterystyczny i bardzo poważny objaw, często wskazujący na uraz Lisfranca kontuzję, która wymaga natychmiastowej i precyzyjnej interwencji medycznej. W takich sytuacjach ryzyko powikłań jest znacznie wyższe, jeśli leczenie zostanie opóźnione.

Do jakiego specjalisty się udać: lekarz rodzinny, ortopeda czy SOR?

W zależności od nasilenia objawów i Twojej oceny sytuacji, możesz potrzebować różnego rodzaju pomocy:

• Lekarz rodzinny: W przypadku bardzo lekkich urazów, gdzie ból jest umiarkowany, a obciążenie stopy jest możliwe, możesz zacząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Przeprowadzi on wstępną ocenę i w razie potrzeby skieruje Cię do specjalisty.
• Ortopeda: Jeśli podejrzewasz skręcenie śródstopia, odczuwasz silniejszy ból, obrzęk i masz trudności z chodzeniem, najlepiej od razu udać się do ortopedy. Specjalista ten ma doświadczenie w diagnostyce i leczeniu urazów układu ruchu i zleci odpowiednie badania obrazowe.
• Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR): W sytuacjach nagłych, gdy ból jest nie do zniesienia, nie możesz w ogóle obciążyć stopy, widzisz dużą deformację, albo pojawił się krwiak na podeszwie i podejrzewasz uraz Lisfranca, niezwłocznie udaj się na SOR. Tam uzyskasz szybką diagnostykę i natychmiastową pomoc.

Diagnoza skręcenia śródstopia: od badania po zaawansowane obrazowanie

Pamiętaj, że precyzyjna diagnoza to podstawa skutecznego leczenia. Nawet jeśli objawy wydają się jasne, tylko lekarz może postawić ostateczne rozpoznanie i wykluczyć inne, poważniejsze urazy, takie jak złamania.

Na czym polega badanie fizykalne i o co zapyta Cię ortopeda?

Podczas wizyty ortopeda dokładnie zbada Twoją stopę. Badanie fizykalne obejmuje palpację (dotykanie) uszkodzonego obszaru w celu zlokalizowania bólu i obrzęku. Lekarz oceni także zakres ruchu stopy i kostki oraz stabilność stawów, wykonując specjalne testy. Zostaniesz również zapytany o okoliczności urazu: jak do niego doszło, czy słyszałeś trzask, jak szybko pojawił się ból i obrzęk, a także o Twoją historię medyczną i wcześniejsze kontuzje. Te informacje są kluczowe do postawienia wstępnej diagnozy.

Dlaczego prześwietlenie (RTG) jest kluczowe i co może ujawnić?

Zdjęcia rentgenowskie (RTG) są podstawowym badaniem obrazowym w diagnostyce skręcenia śródstopia. Wykonuje się je w kilku projekcjach, często również w obciążeniu (czyli podczas stania na stopie, jeśli to możliwe), a czasami porównawczo obu stóp. RTG pozwala wykluczyć złamania kości, które mogą mieć podobne objawy do skręcenia. Co więcej, zdjęcia w obciążeniu są niezwykle ważne do oceny stabilności stawów śródstopia, co jest kluczowe w wykrywaniu urazów Lisfranca, które mogą być niewidoczne na standardowych zdjęciach.

USG, rezonans magnetyczny, tomografia kiedy potrzebna jest bardziej szczegółowa diagnostyka?

W niektórych przypadkach, gdy RTG nie daje jednoznacznej odpowiedzi lub gdy lekarz podejrzewa poważniejsze uszkodzenia tkanek miękkich, konieczne są bardziej zaawansowane badania:

• USG (ultrasonografia): Jest to badanie, które pozwala na dynamiczną ocenę tkanek miękkich, takich jak więzadła, torebki stawowe czy ścięgna. Może pomóc w określeniu stopnia uszkodzenia więzadeł śródstopia.
• MRI (rezonans magnetyczny): Rezonans magnetyczny to najbardziej szczegółowe badanie, które dostarcza precyzyjnych informacji o stanie kości, chrząstek, więzadeł, ścięgien i innych tkanek miękkich. Jest zlecany w przypadkach niejednoznacznych lub przy silnym podejrzeniu poważnych uszkodzeń, w tym urazu Lisfranca, którego nie widać na RTG.
• TK (tomografia komputerowa): Tomografia komputerowa jest szczególnie przydatna do oceny skomplikowanych złamań kości oraz do dokładnego zobrazowania struktury kostnej stawów śródstopia, co jest ważne przy planowaniu leczenia operacyjnego.

Uraz Lisfranca groźna kontuzja, która często udaje zwykłe skręcenie

Jak już wspomniałem, uraz Lisfranca to niezwykle poważna kontuzja, która niestety często jest mylona ze zwykłym skręceniem śródstopia. Polega on na rozerwaniu więzadeł stabilizujących podstawy kości śródstopia, co prowadzi do niestabilności w obrębie stawu Lisfranca. Nierozpoznanie i nieleczenie tego urazu w odpowiednim czasie może mieć katastrofalne skutki, prowadząc do przewlekłego bólu, postępującej niestabilności, deformacji stopy (płaskostopia) i znacznego upośledzenia funkcji kończyny. Krwiak na podeszwie stopy, który wcześniej wymieniłem, jest jednym z najbardziej charakterystycznych, choć nie zawsze obecnych, objawów tej kontuzji. Dlatego tak ważne jest, aby w przypadku podejrzenia skręcenia śródstopia, szczególnie z silnymi objawami, zawsze wykluczyć uraz Lisfranca.

Skuteczne metody leczenia skręcenia śródstopia: od stabilizatora po operację

Wybór metody leczenia skręcenia śródstopia zależy od stopnia uszkodzenia i stabilności stawów. Moje doświadczenie pokazuje, że podejście musi być indywidualne i dostosowane do potrzeb pacjenta, aby zapewnić optymalne warunki do gojenia i powrotu do pełnej sprawności.

Leczenie zachowawcze lekkich urazów: kiedy wystarczy odpoczynek i stabilizator?

W przypadku lekkich skręceń śródstopia, gdzie nie ma niestabilności stawów ani poważnych uszkodzeń więzadeł, zazwyczaj stosuje się leczenie zachowawcze. Obejmuje ono przede wszystkim odpoczynek i odciążanie kończyny, często z użyciem kul ortopedycznych. Ważne jest również regularne chłodzenie uszkodzonego miejsca oraz stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych (NLPZ), aby kontrolować ból i obrzęk. Stopa jest unieruchamiana w specjalnym stabilizatorze lub bucie ortopedycznym (typu walker) na okres od 2 do 4 tygodni. Taki stabilizator zapewnia odpowiednie wsparcie, jednocześnie pozwalając na higienę i stopniowe zwiększanie ruchomości pod kontrolą fizjoterapeuty.

Unieruchomienie w bucie ortopedycznym (walkerze) lub gipsie dla kogo i na jak długo?

Cięższe skręcenia śródstopia, w których nie stwierdzono niestabilności stawów, ale uszkodzenia są znaczniejsze, wymagają bardziej rygorystycznego unieruchomienia. W takich przypadkach stosuje się pełne unieruchomienie w opatrunku gipsowym lub specjalnym bucie typu walker na okres od 4 do 6 tygodni. Kluczowe jest całkowite zakazanie obciążania kończyny przez cały ten czas. Ma to na celu zapewnienie maksymalnych warunków do zrośnięcia się uszkodzonych więzadeł i zapobieżenie powikłaniom. Po zdjęciu unieruchomienia niezbędna jest intensywna rehabilitacja.

Kiedy operacja jest nieunikniona? Nowoczesne metody leczenia niestabilności stopy

Leczenie operacyjne jest konieczne w sytuacji, gdy mamy do czynienia z niestabilnością stawów (co jest charakterystyczne dla urazu Lisfranca) lub całkowitym zerwaniem więzadeł, które nie zagoją się samoistnie. Operacja polega na precyzyjnej repozycji (nastawieniu) kości i stabilizacji stawów za pomocą specjalnych śrub, drutów Kirschnera lub płytek. Celem jest przywrócenie prawidłowej anatomii stopy i jej stabilności. W niektórych przypadkach, gdy uraz jest bardzo rozległy, może być konieczne zastosowanie przeszczepów więzadłowych. Po operacji zawsze następuje okres unieruchomienia, a następnie długa i intensywna rehabilitacja.

Rehabilitacja: klucz do pełnego powrotu do formy po skręceniu śródstopia

Niezależnie od metody leczenia, rehabilitacja jest absolutnie kluczowa dla pełnego powrotu do sprawności po skręceniu śródstopia. Jako fizjoterapeuta, zawsze podkreślam, że bez odpowiednio prowadzonej terapii, ryzyko przewlekłego bólu, niestabilności i ponownych urazów jest znacznie wyższe.

Pierwsze dni po urazie: jak fizjoterapia pomaga walczyć z bólem i obrzękiem?

W początkowych etapach rehabilitacji, zwłaszcza tuż po urazie lub zdjęciu unieruchomienia, skupiamy się na zmniejszeniu bólu i obrzęku. Fizjoterapeuta może zastosować terapię manualną, delikatne techniki mobilizacji tkanek miękkich oraz fizykoterapię. Do najczęściej stosowanych zabiegów należą: krioterapia (leczenie zimnem), laseroterapia (przyspieszająca gojenie), pole magnetyczne (redukujące obrzęk i stan zapalny) oraz ultradźwięki. Celem jest stworzenie optymalnych warunków do regeneracji uszkodzonych tkanek.

Odbudowa siły i stabilizacji: przykładowe ćwiczenia wzmacniające stopę

Gdy ból i obrzęk zostaną opanowane, przechodzimy do etapu odbudowy siły mięśniowej i stabilizacji stopy. Ćwiczenia są dobierane indywidualnie, ale często obejmują:

• Ćwiczenia z gumą oporową: Wzmacnianie mięśni odpowiedzialnych za ruchy stopy w różnych płaszczyznach (zginanie, prostowanie, odwracanie, nawracanie).
• Podnoszenie drobnych przedmiotów palcami stóp: Poprawa precyzji i siły mięśni krótkich stopy.
• Wspięcia na palce i pięty: Wzmacnianie mięśni łydki i stopy, poprawa siły dynamicznej.
• Ćwiczenia z piłką tenisową: Toczenie piłki pod stopą, co pomaga rozluźnić mięśnie i poprawić ukrwienie.

Trening propriocepcji (czucia głębokiego) Twój sposób na uniknięcie kolejnych kontuzji

Jednym z najważniejszych elementów rehabilitacji jest trening propriocepcji, czyli czucia głębokiego. Propriocepcja to zdolność organizmu do świadomego i nieświadomego odbierania bodźców z mięśni, ścięgien i stawów, co pozwala na precyzyjne określenie położenia ciała w przestrzeni. Po urazie czucie głębokie jest często zaburzone, co zwiększa ryzyko ponownego skręcenia. Ćwiczenia proprioceptywne, takie jak stanie na jednej nodze, balansowanie na niestabilnych powierzchniach (np. poduszka sensomotoryczna, bosu), czy ćwiczenia z zamkniętymi oczami, pomagają odbudować kontrolę nad stopą, poprawić równowagę i skutecznie zapobiegać nawrotom kontuzji.

Bezpieczny powrót do sportu jak i kiedy można zacząć biegać?

Powrót do pełnej aktywności fizycznej, a zwłaszcza do sportu, musi odbywać się stopniowo i pod ścisłą kontrolą fizjoterapeuty lub lekarza. Zbyt wczesne i intensywne obciążenie stopy może doprowadzić do ponownego urazu. Zaczynamy od lekkich ćwiczeń, stopniowo zwiększając intensywność i czas trwania. Bieganie zazwyczaj jest wprowadzane dopiero wtedy, gdy stopa jest w pełni stabilna, bezbolesna, a siła i propriocepcja zostały odbudowane. Zazwyczaj wymaga to kilku tygodni, a nawet miesięcy, od momentu ustąpienia bólu. Nigdy nie wracaj do sportu bez zgody specjalisty!

Jak długo trwa powrót do zdrowia po skręceniu śródstopia?

Czas powrotu do zdrowia po skręceniu śródstopia jest bardzo indywidualny i zależy od wielu czynników, takich jak stopień urazu, zastosowane leczenie oraz zaangażowanie pacjenta w rehabilitację. Z moich obserwacji wynika, że pacjenci często pytają o konkretne ramy czasowe, dlatego postaram się przedstawić realistyczne scenariusze.

Lekkie skręcenie: od kilku tygodni do pełnej sprawności

W przypadku lekkich skręceń śródstopia, które nie wymagają długotrwałego unieruchomienia i nie wiążą się z niestabilnością, powrót do pełnej sprawności zazwyczaj trwa od 3 do 4 tygodni. W tym czasie pacjent stosuje pierwszą pomoc, ewentualnie nosi stabilizator, a następnie stopniowo wprowadza ćwiczenia rehabilitacyjne. Ważne jest, aby nie forsować stopy i pozwolić jej na pełną regenerację.

Poważniejszy uraz i leczenie zachowawcze: czego spodziewać się przez 6 tygodni?

Jeśli uraz jest poważniejszy, ale nadal kwalifikuje się do leczenia zachowawczego (np. unieruchomienie w gipsie lub bucie typu walker), czas rekonwalescencji jest dłuższy. Okres 4-6 tygodni unieruchomienia to tylko początek. Po zdjęciu gipsu lub walkera, stopa będzie osłabiona i sztywna, dlatego niezbędna jest długotrwała i intensywna rehabilitacja, która może trwać kolejne 4-8 tygodni. Pełny powrót do aktywności sportowej może zająć nawet do 3-4 miesięcy.

Rekonwalescencja po operacji: plan leczenia na 3-6 miesięcy i dłużej

Leczenie operacyjne, szczególnie w przypadku urazu Lisfranca, wiąże się z najdłuższym okresem rekonwalescencji. Po operacji stopa jest unieruchomiona na kilka tygodni, a następnie rozpoczyna się bardzo ostrożna i stopniowa rehabilitacja. Cały proces powrotu do zdrowia po operacji może trwać od 3 do 6 miesięcy, a w niektórych przypadkach nawet dłużej. Wymaga to ogromnej cierpliwości, dyscypliny i ścisłej współpracy z fizjoterapeutą, aby odzyskać pełną funkcjonalność stopy i uniknąć powikłań.

Zapobieganie kontuzjom: jak wzmocnić stopy i uniknąć skręcenia śródstopia?

Lepiej zapobiegać niż leczyć ta zasada doskonale sprawdza się w przypadku urazów stopy. Jako specjalista, zawsze rekomenduję podjęcie kilku prostych kroków, które znacząco zmniejszą ryzyko skręcenia śródstopia i innych kontuzji.

Rola odpowiedniego obuwia na co dzień i podczas treningu

Wybór odpowiedniego obuwia to podstawa profilaktyki. Zarówno na co dzień, jak i podczas uprawiania sportu, noszenie butów, które są stabilne, dobrze dopasowane do stopy i zapewniają odpowiednią amortyzację, jest kluczowe. Unikaj chodzenia w butach na wysokim obcasie, zbyt luźnych klapkach czy zniszczonym obuwiu, które nie zapewnia wsparcia dla stopy. Podczas treningów upewnij się, że Twoje buty sportowe są przeznaczone do danej aktywności i są w dobrym stanie technicznym.

Ćwiczenia wzmacniające, które możesz wykonywać w domu

Regularne wzmacnianie mięśni stóp i kostek zwiększa ich stabilność i odporność na urazy. Oto kilka prostych ćwiczeń, które możesz wykonywać w domu:

• Zginanie i prostowanie palców: Siedząc, zginaj i prostuj palce stóp, starając się chwytać nimi drobne przedmioty (np. kulki papieru).
• Krążenia stopami: Wykonuj powolne krążenia stopami w obu kierunkach, dbając o pełny zakres ruchu.
• Wspięcia na palce: Stojąc, powoli unoś się na palce, a następnie opuszczaj pięty. Możesz wykonywać to ćwiczenie na obu stopach jednocześnie lub naprzemiennie.
• Balansowanie na jednej nodze: Stój na jednej nodze przez 30-60 sekund, starając się utrzymać równowagę. Dla utrudnienia możesz zamknąć oczy.

Przeczytaj również: Skręcenie kręgosłupa szyjnego: Ile trwa L4 i jak wrócić do formy?

Znaczenie prawidłowej rozgrzewki i techniki podczas aktywności fizycznej

Przed każdą aktywnością fizyczną, zwłaszcza tą intensywną, pamiętaj o prawidłowej rozgrzewce. Przygotowuje ona mięśnie i stawy do wysiłku, zwiększa ich elastyczność i ukrwienie, co znacząco zmniejsza ryzyko kontuzji. Równie ważna jest dbałość o technikę wykonywania ćwiczeń i ruchów. Nieprawidłowa technika, zwłaszcza podczas biegania, skakania czy lądowania, może nadmiernie obciążać stawy śródstopia i prowadzić do urazów. Jeśli nie jesteś pewien, czy wykonujesz ćwiczenia poprawnie, skonsultuj się z trenerem lub fizjoterapeutą.